Ο Φυλετικός Ρατσισμός στον Μεσαίωνα.
Υπήρχαν Φυλετικές Διακρίσεις στον Μεσαίωνα, σε Λευκούς και
Μαύρους Ανθρώπους, αλλά η σύγχρονη έννοια της Φυλής, δηλαδή η ιδέα ότι η
Ανθρωπότητα χωρίζεται σε βιολογικά κ' ιεραρχικά διακριτές κατηγορίες (Λευκή,
Μαύρη, κίτρινη κ.λπ.), διαμορφώθηκε κυρίως από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα, σε
συνάρτηση με την Αποικιοκρατία, το Δουλεμπόριο και την ανάπτυξη της λεγόμενης
Επιστημονικής Φυλετικής Θεωρίας.
Στον Μεσαίωνα δεν υπήρχε αυτή η συγκροτημένη Βιολογική
Θεωρία Φυλών όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
Αλλά κι οι Μεσαιωνικές Κοινωνίες δεν ήταν απαλλαγμένες από
διακρίσεις ή προκαταλήψεις. Οι Άνθρωποι της Εποχής διέκριναν έντονα το
"εμείς" από το "οι άλλοι", όμως τα κριτήρια αυτής της
διάκρισης ήταν κατά κύριο λόγο η Θρησκεία, η Πολιτισμική Ταυτότητα, η Γλώσσα κι
η Πολιτική Υπαγωγή.
Η διαίρεση ανάμεσα σε Χριστιανούς και Μουσουλμάνους και σε
Χριστιανούς κι Εβραίους, είχε πολύ μεγαλύτερη σημασία από το χρώμα του
δέρματος. Οι Διώξεις εναντίον Εβραϊκών Κοινοτήτων στη Δυτική Ευρώπη ή οι
συγκρούσεις με Μουσουλμανικούς Πληθυσμούς δεν βασίζονταν σε Βιολογικές Θεωρίες
Φυλής, αλλά σε Θρησκευτικές και Θεολογικές Αντιλήψεις.
Το χρώμα, είχε έντονο συμβολικό φορτίο στη Μεσαιωνική Σκέψη.
Το λευκό συχνά συνδεόταν με την Αγνότητα, το Φως και το Θείο, ενώ το μαύρο με
το Σκότος, την Αμαρτία ή το Κακό. Αυτοί οι Συμβολισμοί εμφανίζονται σε
λογοτεχνικά έργα, σε Αγιογραφίες και στη Θρησκευτική Τέχνη. Πρόκειται κυρίως
γιά συμβολική χρήση των χρωμάτων κι όχι απαραίτητα γιά διαμόρφωση μίας
Συστηματικής Θεωρίας Φυλετικής Ανωτερότητας, όπως αυτή που αναπτύχθηκε
αιώνες αργότερα.
Η Μεσαιωνική Ευρώπη είχε επαφές με την Αφρική, τη Μέση
Ανατολή και την Ασία μέσω Εμπορίου, Πολέμων, Διπλωματικών Σχέσεων και
Μετακινήσεων Πληθυσμών. Σε μεγάλα Αστικά Κέντρα και λιμάνια μπορούσαν να
συναντήσουν Ανθρώπους διαφορετικών καταγωγών.
Η εικόνα μιάς απόλυτα λευκής και κλειστής Ευρώπης είναι
περισσότερο προϊόν μεταγενέστερων Εθνικιστικών κ' Ιδεολογιών αφηγήσεων, παρά
πιστή αντανάκλαση της Μεσαιωνικής Πραγματικότητας.
Η ιδέα ότι ο Μεσαίωνας ήταν μιά Εποχή καθαρά Λευκής
Φυλετικής Ταυτότητας χρησιμοποιήθηκε στους Νεότερους Χρόνους, ιδιαίτερα τον 19ο
και τον 20ό αιώνα, όταν τα Ευρωπαϊκά Κράτη επιδίωκαν να κατασκευάσουν Εθνικά
και Φυλετικά αφηγήματα συνέχειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το μεσαιωνικό παρελθόν συχνά
παρουσιάστηκε ως ιδεατό υπόβαθρο μιάς υποτιθέμενης Φυλετικής Καθαρότητας, κάτι
που δεν ανταποκρίνεται στα ιστορικά δεδομένα.
Η κατανόηση αυτής της Διάκρισης είναι σημαντική, διότι μας βοηθά ν' αποφεύγουμε την εξιδανίκευση και την απλουστευτική δαιμονοποίηση του Μεσαίωνα και να τον προσεγγίζουμε μέσα στο δικό του ιστορικό πλαίσιο.
Racial Racism in the Middle Ages.
There was
Racial Discrimination in the Middle Ages, between White and Black People, but
the modern concept of Race, that is, the idea that Humanity is divided into
biologically and hierarchically distinct categories (White, Black, yellow,
etc.), was formed mainly from the 16th to the 19th century, in connection with
Colonialism, the Slave Trade and the development of the so-called Scientific
Racial Theory.
In the
Middle Ages, there was no such structured Biological Theory of Race as we know
it today.
But
Medieval Societies were not free from discrimination or prejudice. People of
the time strongly distinguished "us" from "the others", but
the criteria for this distinction were primarily Religion, Cultural Identity,
Language and Political Affiliation.
The
division between Christians and Muslims and Christians and Jews was much more
important than skin color. The Persecutions against Jewish Communities in
Western Europe or the conflicts with Muslim Populations were not based on
Biological Theories of Race, but on Religious and Theological Concepts.
Color had a
strong symbolic charge in Medieval Thought. White was often associated with
Purity, Light and the Divine, while black with Darkness, Sin or Evil. These
Symbolisms appear in literary works, in Hagiographies and in Religious Art.
This is mainly a symbolic use of colors and not necessarily to formulate a
Systematic Theory of Racial Superiority, such as that developed centuries
later.
Medieval
Europe had contacts with Africa, the Middle East and Asia through Trade, Wars,
Diplomatic Relations and Population Movements. In large Urban Centers and ports
they could meet People of different origins.
The image
of a completely white and closed Europe is more a product of later Nationalist
and Ideological narratives, than a faithful reflection of Medieval Reality.
The idea
that the Middle Ages was an Era of Purely White Racial Identity was used in
Modern Times, especially in the 19th and 20th centuries, when European States
sought to construct National and Racial continuity narratives.
In this
context, the medieval past has often been presented as an idealized background
for an alleged Racial Purity, something that does not correspond to historical
data.
Understanding
this Distinction is important, because it helps us avoid the idealization and
simplistic demonization of the Middle Ages and approach it within its own
historical context.